IPHIZ - Czerwcowa Rada IPHIZ

close

Statystyka

OS: Linux g
PHP: 5.2.11
MySQL: 4.1.21
Time: 16:15
Caching: Disabled
GZIP: Disabled
Members: 4
News: 75
Web Links: 0

Top Panel

Foreign Investors Chamber of Industry and Commerce

wtorek, 07 wrzesie� 2010

Czerwcowa Rada IPHIZ

_CMN_PDF_ALT

Print

_CMN_EMAIL_ALT

Written by Biuro
czwartek, 19 czerwiec 2008
Sorry, no translation yet ! NIEMRAWA REFORMA FINANSÓW PUBLICZNYCH 3 czerwca, 2008 odbyło się kolejne posiedzenie Rady Izby Przemysłowo Handlowej Inwestorów Zagranicznych Po części proceduralnej, druga część obrad Rady, poszerzona o członków Izby, odbywała się z udziałem zaproszonych gości: profesorów Stanisława Gomułki oraz Jerzego Osiatyńskiego i Wojciecha Gasparskiego, a także publicystki „Polityki" Joanny Solskiej. Witając gości, prezes Zdzisław Jagodziński przypomniał, że Izba przed lata organizowała przyciągające setki osób spotkania (w Sejmie, w Radzie Ministrów) pod hasłem „Biznes - Nauka - Polityka", goszcząc znamienitych reprezentantów członów tej triady. Niestety, nastąpiły i takie lata, wciąż świeże w pamięci, w których władze partii rządzącej wręcz zabroniły własnym politykom uczestniczenia w podobnych spotkaniach. Obecnie klimat się zmienił i jest nadzieja, że nadal będzie się zmieniał na lepsze. Izba jest wprawdzie daleka od prowadzenia jakiejkolwiek działalności politycznej, tym niemniej w gospodarce od polityki uciec się nie da; jest, bo musi być ona obecna w takich wielkich przedsięwzięciach, jak reforma finansów publicznych, stanowiąca główny temat drugiej części spotkania członków IP-HIZ z prof. Stanisławem Gomułką. Ciąć sztywne koszty! Profesor Gomułka wcześniej udzielił Inwestorowi Zagranicznemu wywiadu, który opublikowaliśmy w poprzednim numerze. Podczas spotkania w „KOMIE" przystał na propozycję rozszerzenia bądź uzupełnienia owego wywiadu i odpowiedzi na ewentualne pytania, dziękując jednocześnie za udostępnienie mu łamów naszego miesięcznika dla przedstawienia swych poglądów. Stanisław Gomułka rozpoczął swoje wystąpienie od stwierdzenia, że choć był doradcą wicepremiera Leszka Balcerowicza, nie przypuszczał, iż ponad 15 lat później zostanie wiceministrem finansów w rządzie Donalda Tuska. Następnie, oceniając rolę inwestycji zagranicznych w Polsce podkreślił, że należy ją rozpatrywać szczególnie w dwóch aspektach. Po pierwsze - inwestycje te trzeba ocenić jako znaczące, choć w pierwszym okresie w „ogólnym wysiłku inwestycyjnym" wynoszącym 20 proc. PKB stanowiły zaledwie 2-3 proc. wysokości dochodu narodowego. Niemniej jednak - i to jest drugi aspekt - sprowadziły do Polski nowoczesne technologie i rozwiązania organizacyjne, a także umożliwiły lokowanie produktów krajowych na wymagających zagranicznych rynkach, bez czego pozostałyby one, w znacznie większym stopniu albo w ogóle, zamknięte. Obecnie 70 proc. polskiego eksportu stanowią wyroby zakładów związanych z zagranicznymi korporacjami-inwestorami - podkreślił mówca. To ich wielki wkład w rozwój gospodarczy Polski, który w ostatnich kilkunastu latach znacznie przewyższa przeciętnie dwuprocentowy rozwój gospodarczy państw zachodnich. Im też polskie firmy zawdzięczają coraz większą wydajność pracy. Kolejną kwestią, jaką poruszył St. Gomułka, jest wejście Polski do strefy euro. Zadłużenie polskiego państwa za granicą jest stosunkowo niewielkie, w dodatku opiera się na finansowych powiązaniach ze środkami własnymi - co jest bezpieczniejsze - nie zaś bankowymi. Tym niemniej deficyt obrotów bieżących poza strefą euro jest zawsze groźniejszy niż wewnątrz niej, ponieważ wiąże się z możliwymi atakami spekulacyjnymi, związanymi z kursami walut. Świadkami tego byliśmy podczas kryzysu walutowego - i w konsekwencji w ogóle gospodarczego - w państwach Dalekiego Wschodu. Oczywiste jest też uproszczenie rozliczeń w ramach Unii dzięki jednej wspólnej walucie europejskiej, bez porównania większa będzie też przewidywalność korzyści (lub strat) w związku z przedsięwzięciami eksportowymi czy importowymi. Dlatego prace nad wejściem Polski do eurolandu powinny iść pełną parą. Niepokój musi budzić problem reformy finansów publicznych - stwierdził mówca. Źródłem tego jest fakt, że w ciągu ostatnich trzech lat wprowadzono do finansów państwa elementy (niższe stawki, rentowe, ulgi prorodzinne), które obniżyły dochody budżetu. Skutkiem tego w tym roku wpływy będą niższe o 30 mld złotych, w przyszłym już prawie o 40 miliardów. Zdaniem St. Gomułki są dwie możliwości zaradzenia temu spadkowi. Pierwsza - to zmiany ustawowe, czyli zwłaszcza obniżenie wydatków sztywnych, zdeterminowanych przez ustawy, wynoszących już ponad 70 proc. wielkości budżetu. Druga - to reforma finansów publicznych poprzez szukanie oszczędności w sferze budżetowej, czyli działania administracyjne. W tej chwili przywódcy polityczni doszli do wniosku, że reforma poprzez ustawy nie wchodzi w grę, starają się więc szukać oszczędności w sferze administracyjno-budżetowej. Egzemplifikacją tego jest np. fakt, że w szkolnictwie nadwyżka zatrudnienia stanowi około 25 procent. Mogą być oszczędności? Mogą, ale nie muszą, bo trudno wykluczyć pojawienie się nowych kosztów netto, takich jak emerytury specjalne czy podwyżka wynagrodzeń dla pozostałych nauczycieli. Zresztą emerytury i renty w ogóle, w tym świadczenia z KRUS, to oddzielny problem sam w sobie. Szukanie oszczędności jest cenne, ale - zdaniem mówcy - prawdziwa reforma finansów publicznych nie może się obejść przede wszystkim bez przygotowania ustaw tnących wydatki sztywne. Z tezami wystąpienia profesora Gomułki zgodził się Józef Klasa (członek Rady IP-HIZ), zadając zarazem pytanie, jaka koalicja - skoro obecna faktycznie stała się zakładnikiem obietnic, nie tylko zresztą własnych, lecz w jakimś sensie także tych przejętych po poprzednikach - mogłaby doprowadzić do rzeczywistej reformy finansów publicznych? Ponadto, rządząca koalicja wszczęła wielką akcję (skądinąd słabo przygotowaną) przesuwania władzy i środków do samorządów. Trudno wszelako zaprzeczyć, że inną opcję (np. wydatków) będzie miał rząd centralny, a inną gminna rada czy sejmik powiatowy. Dalsza kwestia: skąd w politykach tak wielki strach przed wejściem do strefy euro? Józef Klasa zwrócił też uwagę na marazm panujący we wsiach i małych miasteczkach. To często enklawy ludzi, którym albo nie chce się szukać normalnej, stałej pracy, albo w ogóle nie chce się pracować, albo zapomnieli jak się to robi. Szczególnie demoralizująca pod tym względem jest rola KRUS, przy czym - według dyskutanta - hamulcowym zmian jest PSL. Kolejne uwagi w dyskusji zgłosił wiceprzewodniczący Rady Franciszek Gaik. Zastanawiał się, czy Polsce grozi wyraźne zahamowanie wzrostu gospodarczego ze względu na klasyczne już bolączki (drogi, koleje itp.), wobec których kolejna już ekipa rządząca wydaje się bezradna. Pojawiła się też - podkreślił F. Gaik - nowa bariera w postaci deficytu siły roboczej; konia z rzędem temu, kto znajdzie chętnego do pracy w przemyśle, jakkolwiek np. jego firma oferuje atrakcyjne warunki, choćby w postaci szkolenia za granicą. Dalsza sprawa: eksport staje się nieopłacalny, wiele firm zaczyna go ograniczać, a wśród polityków nadal występuje niechęć do strefy euro. Próba reform finansów publicznych ministra Rostowskiego niemrawa i nie idzie w tym kierunku, w jakim powinna - stwierdził w konkluzji swego wystąpienia Franciszek Gaik. Koalicja boi się weta Odpowiadając na pytania i uwagi dyskutantów Stanisław Gomułka podkreślił, że w rządzącej koalicji zwłaszcza PO chciała głębszych reform, chodzi jednak nie tyle o niechęć ze strony PSL, ile o obawę przez blokadą ze strony prezydenta, czym Lech Kaczyński niejednokrotnie groził. Powstaje jednak pytanie: jaką drogą się posuwać, małych kroków czy dużych ruchów? Małe kroki są niewątpliwie pożyteczne, ale nie zastąpią dużych. Tymczasem dodatkowo panuje strach przed jeszcze innymi, niż prezydenckie weta, konsekwencjami zdecydowanych reform. Jak to określił nasz gość, w oczach polityków rządzących partii ciąg wydarzeń przedstawiałby się następująco: ambitny program i wdrażanie poważnych reform = negatywna reakcja społeczeństwa = utrata władzy, zapewne na rzecz PiS . Jeśli chodzi o przesunięcie środków na rzecz samorządów - kontynuował profesor Gomułka - już się to w dużej mierze stało (jak np. w przypadku oddłużania szpitali), ale jest faktem podniesione w dyskusji niebezpieczeństwo braku instrumentów dyscyplinujących samorządy, gdyby te za bardzo ciągnęły ku sobie, nie zważając na ogólnokrajowe potrzeby. Co się tyczy wejścia do strefy euro, to zdaniem mówcy rząd zwleka z konkretnymi decyzjami w obawie przed falą podwyżek cen, a w jej konsekwencji - utratą władzy. Tymczasem podwyżki rzeczywiście dotykały kolejne państwa wprowadzające euro w miejsce krajowej waluty, ale po roku, najdalej dwóch sytuacja wracała do normy. (Głos z sali, pani ........, członek IP-HIZ): Niemcy chcieliby dziś powrotu do marki, ponieważ gdy zaczynali przygodę z euro, wyglądało to znacznie lepiej niż teraz, a upłynęło już wiele lat). Stanisław Gomułka odpowiedział, że niewątpliwie, pewna niezgodność interesów na linii producenci - konsumenci istnieje, generalnie jednak jest to problem krótkoterminowy, tym bardziej, że kurs wymiany złotego na euro można ustalić, czy negocjować. Odnosząc się do kłopotów kadrowych w przedsiębiorstwach, nasz gość zauważył, iż prawdziwą bolączką są - mimo słyszanych często innych zapewnień - stosunkowo niskie kwalifikacje wśród polskiej siły roboczej. Szczególnie dotyczy to robotników kwalifikowanych; zbyt mała jest również liczba majstrów, inżynierów. Oceniając prognozy zapowiadające rychłe i być może ostre zahamowanie wzrostu gospodarczego Polski Stanisław Gomułka podkreślił, że popyt wewnętrzny, duży obecnie, jest ważniejszy od zewnętrznego, toteż pewne zahamowanie eksportu netto nie powinno zbyt gwałtownie przyczynić się do spadku PKB. Występuje natomiast coraz wyraźniej wiążące się właśnie z popytem wewnętrznym - niebezpieczeństwo inflacji, związanej ze wzrostem płac, rewaloryzacją rent oraz emerytur itp. czynnikami inflacjogennymi. Wyższa dynamika dochodów ludności, nie zrównoważona odpowiednim przyrostem dóbr konsumpcyjnych i wzrostem wydajności pracy - znajdzie po prostu odpowiednik w wyższej dynamice cen. Natomiast korzystnym zjawiskiem jest nadal utrzymujący się popyt inwestycyjny. W sumie mówca zgadza się z poglądami, że okres tak szybkiego wzrostu gospodarczego Polska ma już za sobą. i, procentowo, PKB raczej będzie zmaleje, raczej do 4,5 niż 5 procent. Przyczyną tego będzie przede stopniowe wyczerpywanie się zasobów siły roboczej, ale także - mimo popytu inwestycyjnego - mocy produkcyjnych. Rozziew i energia W dalszym ciągu posiedzenia głos zabrał prof. Jerzy Osiatyński. Wyzwaniem reformy finansów państwa - stwierdził - jest nie tylko redukcja wydatków (to oczywiste i podstawowe zadanie), ale i zmiana jej struktury. Inkryminowane 70 proc. może lada chwila zamienić się w 75 proc., jeżeli już się tak nie stało. Nie chodzi tylko o ustawy budżetowe i okołobudżetowe, ale i o sprawdzenie, w co tak naprawdę jesteśmy uwikłani. Najpilniejszym zadaniem polityki finansowej państwa powinno być „odsztywnianie" wydatków na FUS i KRUS, przegląd problemów związanych z dopłatami i subwencjami na rzecz jednostek samorządu terytorialnego, obsługą długu publicznego - podkreślił prof. Osiatyński. Zdaniem mówcy, należy rozwiązać problem nierówności czy też rozziewu w zakresie składek emerytalnych pomiędzy „zwykłymi" obywatelami a uprzywilejowanymi grupami zawodowymi. Chodzi nie tylko o emerytury służb, ale i np. sędziów. (W dodatku 3/4 emerytur w tzw. mundurówce, to emerytury przedwczesne - uzupełnił później ten wywód St. Gomułka). Jak stwierdził następnie profesor Osiatyński, sam bezskutecznie pytał ministra Rostowskiego, czy w budżetach na rok 2009 lub 2010 przewiduje zmniejszenie tego rozziewu. Odpowiedzi nie uzyskał, ale gołym okiem widać, że jest akurat na odwrót: rząd mnoży obietnice, a w dodatku wyraża zaniepokojenie sprawami, które bynajmniej do niego nie należą. Na przykład sprawą zatrudnienia nauczycieli - nadmiernego czy nie nadmiernego - choć leży to przecież w gestii organów samorządu terytorialnego. Następnie prof. Osiatyński odniósł się do podatku liniowego, przyznając, że nie jest jego zwolennikiem. Gdyby taki podatek istotnie wywierał zbawienny wpływ na gospodarkę, to byłby rozwiązaniem powszechnie stosowanym, a nie jest. Kraje, które osiągnęły sukces podobno dzięki liniowemu, w rzeczywistości - zdaniem naszego gościa - odniosły go z innych przyczyn. Na przykład Słowacja dzięki odpowiedniej manipulacji stawkami VAT. Co do reklamowanej obniżki PIT - ciągnął dalej prof. Osiatyński - to takie zmniejszenia odbije się ujemnie na się dochodach jednostek samorządu terytorialnego, co trzeba będzie im jakoś zrekompensować. Prawdziwy natomiast dochód dla samorządów to podatek od wartości nieruchomości, zwany popularnie katastralnym. Jego też się boi kolejna ekipa rządząca. Dalszym problemem dla samorządów terytorialnych jest ich rosnące zadłużenie. A zadłużają się po to, by dostać środki z Unii Europejskiej. Mówca raz jeszcze wrócił do podatku liniowego - jego zdaniem większe znaczenie dla biznesu miałoby zdefiniowanie, co w działalności przedsiębiorcy jest kosztem, co zaś nim nie jest. Wreszcie, last but not least, w opinii profesora jednym z najbardziej niepokojących problemów jest coraz bardziej nasilająca się energochłonność, a tym samym kosztów, w krajowych przedsiębiorstwach przemysłowych. Nie chodzi tylko o wzrastające ceny paliw, na które firmy nie mają wpływu, lecz o oszczędność energii. Pod tym względem jest fatalnie. W połowie lat dziewięćdziesiątych pojawiły się nowe tendencje, dzięki którym przemysł cementowy czy hutniczy osiągały o 40-50-procentową energochłonność. Dziś przedsiębiorcy zdają się o tym nie pamiętać, czego przyszłość, i to ta niedaleka, z pewnością nie wybaczy - zakończył swe wystąpienie prof. Jerzy Osiatyński. Jako ostatni z naszych gości zabrał głos prof. Wojciech Gasparski, zwracając uwagę na inny kontekst działalności gospodarczej w Polsce. W ostatnim czasie wzajemne zaufanie Polaków do Polaków znacząco spadło. W 2002 r. deklarowało je 19 proc. ankietowanych, w 2007 już tylko 14. Podobne badania wśród Duńczyków w Kopenhadze przyniosło rezultat 74 proc. na korzyść zaufania. Podobnie jest w innych krajach skandynawskich. Czyż nie dlatego osiągają one tak znakomite rezultaty na polach gospodarczych, kulturalnych i socjalnych? - pytał prof. Gacparski. W Polsce mamy niestety do czynienia z rodzajem samonakręcającego się perpetuum mobile podejrzliwości, nieufności, niekiedy wręcz nienawiści, festiwalem cech skutecznie blokujących współpracę, także gospodarczą. A przy tym 1/3 Polaków, niestety są wśród nich także młodzi, wierzy w UFO, magię, przepowiednie. Zdaniem mówcy, nadal brakuje w Polsce kultury organizacyjnej, nie brakuje natomiast demoralizacji, co musi się odbijać na poczynaniach w sferze gospodarki. Profesor Gasparski odniósł także do pojawiającej się kilkakrotnie problematyki nauczycielskiej. Nadwyżki być może są, ale złych nauczycieli, co działa tym bardziej destrukcyjnie, że przecież człowiek najważniejszych zachowań uczy się od małego, także w szkole. Odnotowujemy także wysoce kompetentny głos Mariana Mazurka (IP-HIZ) na temat skutków niedomagań polskiego systemu prawnego. Na zakończenie zebranym podziękował prezes Zdzisław Jagodziński,
Last Updated ( czwartek, 19 czerwiec 2008 )

< Prev		Next >